Türkiye’de maaş konuşmaları net üzerinden yürür. “Kaç alıyorsun” sorusunun cevabı her zaman elimize geçen paradır. Uluslararası şirketlerin başvuru formları ise istisnasız brüt sorar ve bu iki alışkanlık çarpıştığında bedelini aday öder.
Bu yazı, bu yılın rakamlarıyla hesabın kendisi.
Parametreler
2026 için geçerli olanlar: gelir vergisi dilimleri %15, %20, %27, %35 ve %40; ilk dilim sınırı 190.000 TL’ye çıktı ve bütün sınırlara %25,49 yeniden değerleme uygulandı. SGK işçi payı %14, işsizlik sigortası %1, damga vergisi binde 7,59. Asgari ücret tutarı gelir vergisinden ve damga vergisinden istisna.
Kritik ayrıntı: gelir vergisi kümülatif hesaplanır. Ocak’ta %15 dilimindesindir, yıl ilerledikçe üst dilimlere geçersin ve aynı brüt maaş her ay biraz daha az net getirir. Yani “net/brüt oranı” tek bir sayı değil, yıl boyunca değişen bir eğri.
Oran
Yüksek maaş bandında, yılın tamamına yayıldığında net/brüt oranı yaklaşık %61 çıkıyor. Birkaç örnek:
| Brüt (TL/ay) | Net (TL/ay) | Oran |
|---|---|---|
| 150.000 | 96.700 | %64,5 |
| 200.000 | 124.000 | %62,0 |
| 250.000 | 151.400 | %60,6 |
| 300.000 | 183.500 | %61,2 |
| 400.000 | 247.800 | %61,9 |
Oran maaş yükseldikçe düşüyor, sonra SGK tavanı devreye girince hafifçe toparlıyor. 2026 SGK tavanı asgari ücretin 7,5 katı; tavanın üstündeki kısımdan SGK kesilmiyor, o yüzden çok yüksek maaşlarda oran biraz iyileşiyor.
Tersine çevirelim, çünkü pratikte ihtiyacın olan bu:
| İstediğin net (TL/ay) | Gereken brüt (TL/ay) | Yıllık brüt |
|---|---|---|
| 100.000 | 156.000 | 1.872.000 |
| 120.000 | 192.700 | 2.312.000 |
| 150.000 | 247.800 | 2.973.000 |
| 175.000 | 286.700 | 3.440.000 |
| 200.000 | 325.600 | 3.907.000 |
Tuzak
Şimdi hatanın kendisi. Formda “What is your desired annual salary?” yazıyor. Aday kafasındaki net aylık rakamı alıp 12 ile çarpıyor. 120.000 net alıyorsa 1.440.000 yazıyor.
Karşı taraf bunu yıllık brüt okuyor. 1.440.000 / 12 = 120.000 brüt, yani aylık 80.400 net. Aday 120.000 net isterken 80.400 net istemiş oluyor. Talep ettiği rakamın üçte birini, tek bir çarpma işlemiyle masada bırakıyor.
Doğrusu: önce nete karşılık gelen brütü bul, sonra 12 ile çarp. 120.000 net istiyorsan yazacağın sayı 2.312.000, 1.440.000 değil.
İkinci tuzak: enflasyon
Temmuz 2026 itibarıyla yıllık TÜFE %31,75. Sabit bir yıllık TL rakamı vermek, 12. ayda o paranın alım gücünün yaklaşık üçte birini kaybetmek demek.
Yabancı bir şirkete başvuruyorsan rakamı dolar cinsinden ver. Ödeme TL olsa bile talebi dövizle çıpalamak kur hareketini senin lehine çevirir. TL yazmak zorundaysan yıllık tek rakam vermek yerine aylık net konuş ve zam periyodunu mutlaka sor: yılda kaç kez ve neye endeksli. İyi görünen bir rakam, yılda bir ve enflasyonun altında güncelleniyorsa iki yılda erir.
Üçüncüsü: kendi maaşını çıpa yapmak
Form “ne kadar alıyordun” değil, “ne kadar istiyorsun” diye soruyor. Bu ikisi aynı şey değil ve aradaki farkı çoğu aday kendi aleyhine kapatıyor.
Yurt dışı merkezli şirketler Türkiye’de yerli şirketlerden belirgin şekilde fazla ödüyor. Mevcut maaşından yukarı doğru sayarsan, düşük bir tabandan başlamış olursun ve o taban seni yeni işte de yıllarca aşağıda tutar, çünkü sonraki bütün zamlar onun yüzdesi olarak gelir.
Bir de riskler simetrik değil. Yüksek istersen olacak en kötü şey, karşı tarafın “bandımız şu” deyip pazarlığa açması. Düşük istersen olacak şey, tam istediğini almandır. Kimse gelip “aslında daha fazla verebilirdik” demez.
Pratik özet
Yazacağın sayı hedefin değil, tavanın. Pazarlık aşağı doğru yürür, o yüzden hedefinin bir miktar üstünü yaz. Rakamı brüt ver, para birimini açıkça belirt, ve ilk görüşmede üç şeyi netleştir: rakam brüt mü, ödeme hangi para biriminde, zam periyodu ne.
Bu hesabın tamamı kamuya açık parametrelerle yapılıyor. Kendi rakamını hesaplamak on dakika sürer ve o on dakika, bir cümlelik form alanında kaybedebileceğin paradan çok daha ucuz.